ساعت
دقیقه
ثانیه
فیلتر ها را انتخاب و سپس بر روی دکمه اعمال بزنید
گیاهان تصفیه کننده هوا بهترین انتخاب برای کسانیست که میخواند در زندگی شهری و آوده ی کنونی محصولی داشته باشند که آلاینده ها و سموم هوای فضای زندگی شان را تمیز و پاک کند و علاوه بر آن زیبایی طبیعی داشته باشد.
سال ۱۹۸۹، سازمان فضایی ناسا مطالعهای منتشر کرد با عنوان “گیاهان زینتی داخلی برای کاهش آلودگی هوای داخل”. هدف این تحقیق، یافتن راهحلی برای تصفیه هوای ایستگاههای فضایی بود. محققان به رهبری دکتر بیل ولورتن، ۱۲ گیاه آپارتمانی رایج رو در معرض سه آلاینده اصلی هوای داخل ساختمان قرار دادن: فرمالدئید، بنزن و تریکلرواتیلن.
نتایج نشون داد که بعضی گیاهان میتونن تا ۸۷٪ از این ترکیبات رو ظرف ۲۴ ساعت از هوای محیط حذف کنن. نکته مهم این بود که ریشه و میکروارگانیسمهای خاک نقش اصلی رو در تصفیه داشتن، نه فقط برگها. مطالعات بعدی، لیست گیاهان مؤثر رو گسترش دادن و مکانیزم دقیق تصفیه رو روشنتر کردن.
برای درک ارزش گیاهان تصفیهکننده، باید بدونیم چه چیزهایی توی هوای خونه یا محل کارمون هست:
فرمالدئید: رایجترین آلاینده داخل ساختمان. در چسب فرش و موکت، مبلمان نو، رنگهای ساختمانی، مواد شوینده و حتی بعضی لوازم آرایشی وجود داره. سازمان بهداشت جهانی فرمالدئید رو در گروه “سرطانزای احتمالی برای انسان” طبقهبندی کرده. علائم قرار گرفتن در معرضش شامل سوزش چشم، گلو و سردرد میشه.
بنزن: در دود سیگار، چسبها، پلاستیکها، مواد شوینده و حتی گازهای خروجی از گاراژ که به داخل خونه نفوذ میکنن وجود داره. بنزن یک سرطانزای قطعی برای انسانه و با تماس طولانی، خطر سرطان خون رو افزایش میده.
تریکلرواتیلن: در پاککنندههای صنعتی، چسبها و بعضی رنگها یافت میشه. برای کبد و سیستم عصبی سمیه.
زایلن و تولوئن: در رنگها، لاکها، چسبها و مواد چاپی وجود دارن و میتونن باعث سردرد، سرگیجه و تحریک تنفسی بشن.
آمونیاک: در محصولات شوینده، کودهای شیمیایی و بعضی مواد غذایی صنعتی یافت میشه.
گیاهان تصفیه هوا رو از دو مسیر انجام میدن:
مسیر اول: جذب از طریق برگها. روزنههای هوایی روی برگ، گازهای آلاینده رو جذب میکنن و به بافت گیاه منتقل میکنن. بعضی گیاهان میتونن این ترکیبات رو متابولیزه کنن و به مواد بیخطر تبدیل کنن.
مسیر دوم: تجزیه توسط میکروارگانیسمهای خاک. ریشه گیاهان مواد ارگانیک ترشح میکنن که جمعیت میکروبی مفید رو در خاک افزایش میده. این میکروارگانیسمها آلایندههای جذبشده به خاک رو تجزیه میکنن. هرچه سطح خاک در معرض هوا بیشتر باشه، تصفیه مؤثرتره. برای همین گلدانهای پهن با سطح خاک باز، تصفیه هوای بیشتری نسبت به گلدانهای باریک و بلند دارن.
اسپاتی فیلوم (Spathiphyllum): در مطالعه اصلی ناسا، اسپاتی فیلوم جزو مؤثرترین گیاهان در جذب فرمالدئید، بنزن و تریکلرواتیلن بود. این گیاه میتونه فرمالدئید رو با نرخ ۹۳۸ میکروگرم در ساعت از هوا حذف کنه. اسپاتی فیلوم گیاهی با برگهای پهن، براق و گلهای سفیده. نور غیرمستقیم متوسط و آبیاری منظم نیاز داره. یکی از مزایای مهمش اینه که توی نور کم هم به تصفیه هوا ادامه میده. برای اتاق خواب، پذیرایی و محل کار مناسبه.
سانسوریا (Sansevieria): این گیاه که به “زبان مادرشوهر” معروفه، جزو معدود گیاهانیه که شبها دیاکسیدکربن جذب میکنه و اکسیژن آزاد میکنه (برخلاف اکثر گیاهان که فقط روزها این کار رو انجام میدن). این ویژگی به خاطر متابولیسم اسید کراسولاسه (CAM) هست که به گیاه اجازه میده روزنههاش رو شب باز کنه. سانسوریا بنزن، فرمالدئید، زایلن و تولوئن رو جذب میکنه. مقاومت بسیار بالایی داره و با آبیاری کم و نور متوسط زنده میمونه. برای اتاق خواب به خاطر تولید اکسیژن شبانه انتخابی عالیه.
پوتوس (Epipremnum Aureum): در مطالعه ناسا، پوتوس رتبه بالایی در جذب فرمالدئید داشت. برگهای قلبیشکل این گیاه سطح جذب بالایی دارن. پوتوس بنزن و زایلن رو هم جذب میکنه. نگهداریش بسیار سادهست: نور غیرمستقیم، آبیاری وقتی خاک خشک شده، و دمای معمولی اتاق. میتونه به صورت آویز یا رونده نگهداری بشه و برای آشپزخانه و سرویسهای بهداشتی انتخاب خوبیه.
زاموفیلیا (Zamioculcas Zamiifolia): در مطالعات تکمیلی بعد از ناسا، زاموفیلیا هم به لیست گیاهان مؤثر در جذب زایلن و تولوئن اضافه شد. برگهای ضخیم و براقش سطح جذب بالایی دارن. مقاومت زاموفیلیا بسیار بالاست: نور کم، آبیاری کم، و دمای متغیر رو تحمل میکنه. رشد کند اما پیوستهای داره.
دراسنا (Dracaena): خانواده دراسنا در جذب زایلن، تولوئن و تریکلرواتیلن مؤثره. برگهای باریک و بلندش سطح تماس زیادی با هوا دارن. دراسنا مارژیناتا با حاشیه قرمز برگ، و دراسنا کامپکتا با برگهای انبوه، دو گونه رایج تصفیهکننده هستن. نور متوسط و آبیاری منظم نیاز دارن.
فیکوس الاستیکا (Ficus Elastica): این گیاه با برگهای پهن و چرمی، سطح جذب بالایی داره و در جذب فرمالدئید مؤثره. فیکوس الاستیکا میتونه تا ارتفاع ۲ متر رشد کنه و یک تصفیهکننده قوی برای فضاهای بزرگ مثل پذیرایی و لابی باشه.
نخل اریکا (Areca Palm): این نخل با برگهای پَرمانند و متعدد، سطح تماس زیادی با هوا داره و در جذب فرمالدئید و بنزن مؤثره. اریکا همچنین رطوبت طبیعی به هوا اضافه میکنه که برای فضاهای خشک مفیده. نور غیرمستقیم روشن و آبیاری منظم نیاز داره.
آگلونما (Aglaonema): در جذب بنزن و فرمالدئید مؤثره و در نور کم هم عملکرد تصفیهکنندگی خودش رو حفظ میکنه. برگهای رنگی و مقاومش برای دفاتر کار و فضاهای کمنور مناسبه.
بعد از انتشار مطالعه ناسا، گاهی ادعاهای اغراقآمیز درباره توانایی گیاهان در تصفیه هوا مطرح شده. اینجا چند نکته علمی رو روشن میکنیم:
۱. تعداد گیاه مؤثر هست. یک یا دو گلدان کوچک نمیتونن کل هوای یه اتاق بزرگ رو تصفیه کنن. محققان پیشنهاد میکنن حداقل یک گیاه متوسط (گلدان ۲۰ سانتی یا بزرگتر) به ازای هر ۹ متر مربع از فضای بسته داشته باشید.
۲. گیاهان جایگزین تهویه نیستن. گیاهان میتونن کیفیت هوا رو بهبود بدن، اما جای سیستم تهویه مناسب رو نمیگیرن. بهترین نتیجه زمانی حاصل میشه که گیاهان در کنار تهویه طبیعی (باز کردن پنجرهها) استفاده بشن.
۳. سطح خاک مهمه. برای حداکثر تصفیه، برگهای گیاه رو تمیز نگه دارید و سطح خاک رو باز بذارید (روی خاک رو با سنگ یا مالچ نپوشونید). گرد و غبار روی برگها میتونه جذب آلایندهها رو کاهش بده.
۴. گیاه سالم تصفیه بیشتری داره. گیاهی که در شرایط نامناسب باشه (نور خیلی کم، آبیاری نامنظم، خاک فقیر)، متابولیسم کندتری داره و میزان تصفیهش کاهش پیدا میکنه.
برای نتیجه بهتر، ترکیبی از گیاهان با قابلیتهای مختلف رو در فضا قرار بدید:
اتاق خواب: یک سانسوریا برای تولید اکسیژن شبانه + یک اسپاتی فیلوم برای جذب فرمالدئید احتمالی از مبلمان
پذیرایی: یک فیکوس الاستیکا یا نخل اریکا به عنوان گیاه بزرگ مرکزی + دو پوتوس آویز در گوشهها
آشپزخانه: یک پوتوس روی کابینت + یک آگلونما روی میز
محل کار: یک زاموفیلیا کنار میز + یک دراسنا در گوشه اتاق
ارسال گیاهان تصفیهکننده هوا مثل سایر گیاهان آپارتمانی انجام میشه. برگها با پوشش محافظ بستهبندی میشن، گلدان در باکس فیکس میشه و ارسال توی تهران ۲۴ تا ۴۸ ساعته انجام میشه. نکته خاصی برای این دسته وجود نداره جز اینکه توصیه میکنیم بعد از رسیدن گیاه، برگها رو با دستمال مرطوب تمیز کنید تا هرگونه گرد و غبار ناشی از حمل و نقل پاک بشه و عملکرد تصفیهکنندگی از روز اول بهینه باشه.
قیمت گیاهان این دسته بر اساس گونه، سایز و سن گیاه تعیین میشه. بسیاری از گیاهان تصفیهکننده مثل پوتوس، سانسوریا و اسپاتی فیلوم جزو گیاهان با قیمت مناسب هستن. خرید مستقیم از پرورشدهنده باعث میشه قیمت نهایی منصفانه باشه.
چند گیاه برای تصفیه هوای یه اتاق ۲۰ متری نیاز دارم؟
بر اساس توصیه محققان، برای فضای ۲۰ متر مربع، ۲ تا ۳ گیاه متوسط (گلدان ۲۰ تا ۲۵ سانتی) میتونه تأثیر قابل توجهی روی کیفیت هوا داشته باشه. هرچه تعداد بیشتر باشه، تصفیه مؤثرتره.
آیا گیاهان میتونن بوی سیگار رو از بین ببرن؟
گیاهان میتونن بعضی از ترکیبات شیمیایی دود سیگار مثل بنزن و فرمالدئید رو جذب کنن، اما بوی سیگار رو به طور کامل حذف نمیکنن. برای حذف بو، تهویه مستقیم مؤثرتره.
بهترین گیاه برای اتاق خواب کدومه؟
سانسوریا به خاطر تولید اکسیژن در شب (برخلاف اکثر گیاهان)، بهترین انتخاب برای اتاق خوابه. اسپاتی فیلوم هم گزینه خوبی برای اتاق خوابه چون در نور کم هم تصفیه میکنه.
آیا همه این ادعاهای تصفیه هوا از نظر علمی تأیید شدن؟
مطالعه اصلی ناسا (۱۹۸۹) و مطالعات بعدی در دانشگاههای مختلف، توانایی گیاهان در جذب آلایندهها رو تأیید کردن. اما نکته مهم اینه که این مطالعات در محیطهای کنترلشده آزمایشگاهی انجام شدن و میزان تصفیه در شرایط واقعی خونه ممکنه متفاوت باشه. با این حال، تأثیر مثبت گیاهان روی کیفیت هوا یک واقعیت اثباتشدهست.
مجموعه گیاهان تصفیهکننده هوای پلتفرم سبز رو ببینید. از سانسوریا برای اتاق خواب تا نخل اریکا برای پذیرایی.
ارسال امن و فوری ۲۴ تا ۴۸ ساعته برای سفارشات تهران.
